İnsanların Kutsal Kitap’ı okumaktan kaçınmak adına en sık öne sürdükleri bahanelerden biri, Kutsal Kitap’ın anlaşılmasının ve yorumlanmasının oldukça güç olduğudur. Pek çok kişi, “Kutsal Kitap çok farklı biçimlerde yorumlanabiliyorken onu okumak için neden bunca zahmete gireyim” diyerek bu durumu geçiştirmektedir.

Kutsal Kitap’ı Anlamak ve Yorumlamak

Oysa bu kimseler yalnızca biraz zaman ayırıp Kutsal Kitap’ı bizzat okuma inceliğini gösterselerdi, onun aslında sandıkları kadar derin ve karmaşık yorumlara gereksinim duymadığını, tam tersine, içerdeki öğretilerin büyük bir çoğunluğunun son derece yalın, açık ve dosdoğru olduğunu kendi gözleriyle göreceklerdi.

Şöyle bir düşünelim: Kutsal Kitap, Tanrı’nın kendi yarattığı varlıklara ulaştırmak istediği bir ileti olduğunu açıkça ileri sürmektedir ve eğer Yüce Yaratıcı'nın amacı insanoğlu ile bağ kurup ona bir şeyler aktarmaksa, bu iletinin insanların kolayca anlayabileceği bir dille yazılmış olması oldukça doğaldır. İşte bu yüzden Kutsal Kitap’ı doğru kavramanın ilk ve en temel kuralı, onun tam olarak ne söylüyorsa o anlama gelmesine izin vermektir.

Bir peygamberlik sözünü, yani geleceğe yönelik bir bildiriyi ele alalım. Zekeriya peygamber, gelecek olan Mesih’in gelişini şu sözlerle önceden müjdelemiştir:

Kimi yorumcular bu sözlerin ardında çok derin ve gizemli bir ruhsal anlam aramaya yeltenebilirler; ancak bu sözlerin gerçekte nasıl yerine geldiğini sorduğumuzda, Matta müjdesinin 21. bölümü bizlere durumu açıkça şöyle aktarmaktadır:

Görüldüğü üzere bu geleceğe yönelik bildiri, tamı tamına ve sözcüğü sözcüğüne, hiçbir dolaylı anlatıma yer bırakmayacak biçimde gerçekleşmiştir.

“Peki ama,” diye sorulabilir, “Kutsal Kitap’ta hiç mi mecazi, yani simgesel bir anlatım bulunmamaktadır?” Kuşkusuz ki vardır, ancak bu tür bir anlatımla karşılaşıldığında, bunun simgesel olduğu neredeyse her zaman çok kolay bir biçimde ayırt edilebilir ve günlük konuşma dilinin olağan kuralları çerçevesinde rahatça kavranabilir.

Örneğin, Kutsal Kitap’ta bolca rastlanan eğretilemeler (metaforlar), bizim günlük yaşamımızdaki konuşmalarımızda da hiçbir anlam karışıklığına yol açmaksızın sıkça kullanılır; nitekim birisi belirli bir kişi için "hantal bir öküz" yakıştırması yaptığında, onun bu sözü gerçek anlamıyla söylemediğini bilsek bile ne demek istediğini anlamakta hiç zorluk çekmeyiz. İşte Kutsal Kitap’taki durum da tam olarak böyledir; eğretilemeler, benzetmeler, kişileştirmeler ve örnekleme öyküleri gibi pek çok anlatım sanatı orada yer alır ve bunların tümü, günlük dilin temel ilkeleriyle rahatlıkla anlaşılabilir.

Ne var ki, Kutsal Kitap’ta seyrek de olsa karşımıza çıkan ve gerçekten de özel bir yorum gerektiren bir anlatım biçimi daha vardır ki, bu da doğrudan doğruya kökten simgeciliktir (sembolizmdir); fakat bu durum bile metnin düz ve gerçek anlamından kolaylıkla ayırt edilebilir. Sözgelimi, Vahiy bölümünü okuduğumuzda, orada yoğun bir simgesel dilin kullanıldığı apaçık ortadadır; dolayısıyla Kutsal Kitap’taki simgeleri yorumlarken katı ve kesin yargılardan kaçınmalı, alçakgönüllü bir tutum sergilemeli ve şu yalın, akla yatkın kuralı asla unutmamalıyız: Yapacağımız yorum, Kutsal Kitap’ın diğer yerlerindeki açık ve gerçek öğretilerle tam bir uyum içinde olmalıdır, çünkü bu kutsal yazının temel iletisi, onun sayfalarını açan her bir kardeşimiz için son derece anlaşılır ve nettir.

Tek ve Gerçek Tanrı

Kutsal Kitap’ın, Tanrı’nın özü ve doğası hakkında bildirdiği en temel ve sarsılmaz gerçeklerden biri, O’nun tek olduğu ve O’ndan başka hiçbir tanrının bulunmadığıdır; nitekim Yasa'nın Tekrarı bölümünde, "Dinle ey İsrail! Tanrımız RAB tektir" (Yasa. 6:4) denerek bu durum açıkça ilan edilmiştir. Tanrı’nın kendisi de Yeşaya bölümünün 45. sözlerinde bu gerçeği büyük bir üstelikle defalarca dile getirmektedir:

Bir gerçek bundan daha açık ve yalın nasıl dile getirilebilirdi? Ne var ki, İsa’dan sonra yaklaşık dördüncü yüzyıldan başlayarak (yani Kutsal Kitap’ın yazımının tamamlanmasından çok uzun süre sonra), Hristiyanlar tek bir özden değil, aksine üç ayrı kişiden oluşan bir Tanrı kavramına inanmaya zorlanmışlardır; akıl ermez bir gizem olduğu herkesçe kabul edilen Üçleme (Teslis) öğretisi, Hristiyanların çok büyük bir çoğunluğu tarafından hiçbir biçimde sorgulanmaksızın benimsenmiştir.

Oysa gerçek şudur ki, Kutsal Kitap’ın bütününde "Üçleme" ya da "Üçlü Tanrı" gibi sözcükler bir kez bile geçmediği gibi, Tanrı’nın üç ayrı kişiden oluştuğuna dair tek bir anlatım da yer almaz; dahası, Kutsal Kitap’ın hiçbir yerinde "Oğul Tanrı" ya da "Kutsal Ruh Tanrı" gibi sanlara (unvanlara) rastlamamız söz konusu bile değildir.

Öyleyse Kutsal Kitap, Tanrı’nın özü hakkında gerçekte ne söylemektedir? Tanrı’nın Yeşaya 45. bölümde yer alan, yalnızca kendisinin Tanrı olduğu ve O'nden başka hiçbir varlığın bulunmadığı yönündeki o güçlü sözlerini az önce gördük; nitekim Yeni Antlaşma da bu temel gerçeği en açık ve duru dille yinelemektedir, zira elçi Pavlus, Timoteos’a yazdığı ilk mektubunda şöyle der:

• "Çünkü TEK BİR TANRI ve Tanrı ile insanlar arasında TEK BİR ARACI vardır; O da İNSAN olan Mesih İsa’dır" (1. Timoteos 2:5).
• "Sonsuz yaşam, TEK GERÇEK TANRI olan seni ve gönderdiğin İsa Mesih’i tanımalarıdır" (Yuhanna 17:3).
• "Bizim için TEK BİR TANRI Baba vardır ki, her şey O’ndandır ve bizler O’nun için yaşamaktayız; VE tek bir Rab İsa Mesih vardır ki, her şey O’nun aracılığıyla var olmuştur ve biz de O’nun aracılığıyla yaşamaktayız" (1. Korintliler 8:6).

Tüm bu metinlerde, yalnızca tek bir Tanrı’nın var olduğuna ilişkin o sarsılmaz gerçeğin sürekli vurgulandığını görmekteyiz ve her bir örnekte İsa Mesih, Tanrı’dan açıkça ayrı tutulmaktadır; zira İsa, Tanrı ile insanlar arasındaki aracıdır ve "tek gerçek Tanrı" tarafından gönderilen elçidir, dolayısıyla kendisi Tanrı’nın ta kendisi değildir!

Tanrı’nın Oğlu İsa Mesih

Peki, İsa Mesih Tanrı mıdır? Kutsal Kitap’ta kendisinden "Tanrı" olarak söz edilen birkaç yer bulunmaktadır ve bu durum, pek çok kişinin İsa’nın beden almış Tanrı olduğunu, yani "Oğul Tanrı" ya da "Gerçek Tanrı" olduğunu ileri sürdmelerine yol açmıştır.

Fakat sevgili kardeşler, şu gerçeği iyi düşünmeliyiz: Kutsal Kitap’ta, Tanrı’nın yetkilendirdiği elçilerden ya da temsilcilerden sık sık sanki Tanrı’nın kendisiymiş gibi söz edilir; sözgelimi, Tanrı yanan çalıda Musa’ya kendisini Yahve, yani "Ben Ben Olanım" olarak bildirdiğinde, orada gerçekte konuşan varlık bir melekti (Mısır'dan Çıkış 3:2; Elçilerin İşleri 7:30). Meleklerin "Tanrı" ya da "RAB" olarak adlandırıldığı bu tür durumlara Kutsal Kitap'ta oldukça sık rastlanır; hatta kimi zaman, Tanrı adına hareket eden insanlar bile "Tanrı" olarak anılmıştır, tıpkı Musa’nın Firavun karşısında "Tanrı gibi" olması buyrulduğunda olduğu gibi (Çıkış 7:1).

Eğer Tanrı’nın yüce adı O’nun elçilerine verilebiliyorsa, kendi biricik Oğlu’na verilmesi çok daha doğal değil midir? Nitekim İsa, "Rab’bin adıyla gelen" kişinin ta kendisidir (Matta 21:9); ayrıca Filipililer mektubunun 2. bölümünde, İsa’nın ölüme dek gösterdiği boyun eğme nedeniyle "Tanrı’nın da O’nu pek çok yükselttiği ve O’na her adın üstünde olan bir adı bağışladığı" açıkça belirtilmektedir. Dolayısıyla İsa’nın Tanrı’nın adıyla anılması son derece yerindedir, fakat bu durum, Tanrı’nın diğer elçilerinde olduğu gibi, O’nun bizzat Tanrı olduğunu kanıtlamaya yetmez.

Kutsal Kitap, İsa ile Babası arasındaki bağı hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak denli açıkça ortaya koymaktadır ve bu bağ bir eşitlik bağı değil, tam tersine bir boyun eğme ve bağlılık ilişkisidir:

• "...çünkü Babam BENDEN BÜYÜKTÜR" (Yuhanna 14:28).
• "...her erkeğin başı Mesih... MESİH’İN BAŞI DA TANRI’DIR" (1. Korintliler 11:3).
• "İsa ona, 'Bana neden iyi diyorsun?' dedi, 'TANRI’DAN BAŞKA iyi olan kimse yoktur'" (Luka 18:19).
• "Benim istediğim gibi değil, SENİN İSTEDİĞİN GİBİ olsun" (Matta 26:39).
• "O günü ve saati, ne gökteki melekler ne de OĞUL BİLİR; bunu Babamdan başkası bilmez" (Markos 13:32).
• "Her şey O’na bağımlı kılındığında, OĞUL DA KENDİSİ her şeyi kendisine bağımlı kılan Tanrı’ya bağımlı olacaktır, öyle ki Tanrı her şeyde her şey olsun" (1. Korintliler 15:28).
• "Oğul, Baba’nın yaptıklarını görmedikçe KENDİLİĞİNDEN HİÇBİR ŞEY YAPAMAZ..." (Yuhanna 5:19).

Diğer pek çok ayette de Baba’nın, İsa’nın Tanrı’sı olduğu (Vahiy 3:12), İsa’nın Tanrı katında beğeni kazanarak büyüdüğü (Luka 2:52) ve İsa’nın acılar çekerek Tanrı’ya boyun eğmeyi öğrendiği (İbraniler 5:8) bizlere açıkça bildirilmektedir. Kutsal Kitap’ın hiçbir yerinde bizlere "Oğul Tanrı"ya ya da üçlü bir Tanrı’nın bir parçası olan İsa’ya inanmamız buyrulmaz; zira yalın gerçek şudur ki, İsa yalnızca Tanrı’nın Oğlu’dur.

Mesih’in Kendini Sunması ve Kurban Oluşu

Din bilginleri, Mesih’in kendini kurban edişinden genellikle "Mesih’in vekaleten keffareti" ya da "yerine geçerek bedel ödemesi" olarak söz ederler; bu inanışa göre İsa, tıpkı ölüm cezasına çarptırılmış bir suçlunun yerine başkasının idam edilmeyi kabul etmesiyle o suçlunun salıverilmesi gibi, bizim işlememiz nedeniyle hak ettiğimiz günah cezasını bizim yerimize ödemiştir.

Mesih’in ölümünü bu şekilde kavramak ilk bakışta kolay bir yol gibi görünse de, en yalın gerçeklerle bile açıkça çelişmektedir: Şayet İsa Mesih bizim yerimize ölümü üstlenmiş olsaydı o zaman bizim hiç ölmememiz gerekirdi, oysa hepimiz günü geldiğinde ölümü tadıyoruz; eğer O bizim yerimize can vermiş olsaydı, o vakit bizim kurtuluşumuz için O’nun ölümden dirilmesine gerek kalmazdı, halbuki Korintliler’e Birinci Mektup 15:17 ayeti, "Eğer Mesih dirilmemişse imanınız boştur, hâlâ günahlarınızın içindesiniz" diye açıkça bildirmektedir. Üstelik eğer Mesih ölümüyle bizim borçlarımızı tümüyle kapatmış olsaydı, o zaman borçlarımızın "bağışlandığından" söz etmek anlamsız olurdu; oysa suçların bağışlanması ve karşılıksız Tanrı lütfu, iyi haber bildirisinin en belirgin özellikleri arasında yer almaktadır.

Mesih’in ölümünün, günahlarımızın bağışlanmasına nasıl bir temel oluşturduğunu doğruca anlamak için, öncelikle O’nun bu adanışında Tanrı’nın doğruluğunun ve adaletinin açıklandığını görerek işe başlamalıyız:

Peki ama, günahsız olan İsa Mesih’in dökülen kanında Tanrı’nın doğruluğu ve adaleti ne şekilde açıklanmış olabilir? O’nun gerçekte kim olduğunu derinlemesine düşündüğümüzde bu durum tüm netliğiyle ortaya çıkacaktır: İsa kuşkusuz Tanrı’nın Oğlu’ydu; ancak kendi sözleriyle de sıkça belirttiği gibi, O aynı zamanda "İnsanoğlu"ydu. Dünyevi bir anneden doğmuş olması nedeniyle, insan soyunun geri kalanı gibi günahın ve ölümün pençesindeki aynı insani doğayı bizzat paylaşmıştı:

• "...Bu çocuklar etten ve kemikten oldukları için, İSA DA AYNI DOĞAYI PAYLAŞTI..." (İbraniler 2:14).
• "Bu nedenle, halkın günahlarını bağışlatmak amacıyla Tanrı’ya hizmetinde acıyan ve güvenilir bir başkâhin olabilmek için HER YÖNDEN KARDEŞLERİNE BENZEMESİ GEREKTİ" (İbraniler 2:17).
• "...Çünkü her yönden BİZİM GİBİ DENENMİŞTİR..." (İbraniler 4:15).

İsa’nın herhangi bir biçimde günahla ilişkilendirilmesi düşüncesi kimi kardeşlerimizi irkiltebilir; fakat Romalılar 8:3 ayetinde, "Tanrı, kendi Oğlu’nu günahlı insan bedenine benzer bir bedenle günah sunusu olarak gönderip günahı insan bedeninde mahkûm etti" diye yazılıdır. Belki bundan çok daha çarpıcı olanı, Tanrı’nın "bizim uğrumuza O’nu günah kıldığını" bildiren Korintliler’e İkinci Mektup 5:21 ayetidir.

Bu bakımdan İsa Mesih, günahkar ve ölümlü insan soyunun kusursuz bir temsilcisiydi; taşıdığı bu insani doğa zaten ölüme mahkum olduğu için, Tanrı’nın O’nun canını istemesi son derece adil ve doğruydu. Ancak İsa kendi yaşamında hiçbir günah işlemediği için, Tanrı’nın O’nu ölümden diriltmesi de aynı derecede adildi. Mesih’in ölümünün ve dirilişinin her bir aşamasında Tanrı’nın doğruluğu açıkça ilan edilmiş ve bu süreçte İsa, başka hiç kimsenin başaramayacağı bir şeyi kendi varlığında gerçekleştirerek günahın ve ölümün gücünü tümüyle yerle bir etmiştir.

"Günahların bağışlanacağı bu Kişi aracılığıyla size müjdelenmektedir" (Elçilerin İşleri 13:38). Tanrı, günahın getirdiği adil sonuçları yürürlükte tutarken, bir yandan da pişmanlık duyup tövbe eden günahkarlar için bir kurtuluş kapısı açık bırakmaktadır; ne var ki O, bu bağışlamayı ayrım gözetmeksizin ya da hiçbir koşul aramaksızın sunmaz, bilakis "çarmıha gerilmiş Mesih"te kendi doğruluğunu ilan etmeden bunu gerçekleştiremez. Böylece, İsa Mesih’in kendini kurban edişinde, merhamet ile adalet eşsiz bir biçimde ve sonsuza dek birbiriyle uzlaşmış olur.

Ölüm

Romalılar 5:12 ayetinde şöyle denmektedir: "Günah bir insan aracılığıyla, ölüm de günah aracılığıyla dünyaya girdi. Böylece ölüm bütün insanlara yayıldı, çünkü hepsi günah işledi." İşte Kutsal Kitap’ın insan soyunun genel durumu hakkındaki kesin yargısı budur: Herkes günah işler ve bunun kaçınılmaz bir sonucu olarak herkes ölür.

Peki, ölüm gerçekte nedir? Yüzyıllar boyunca insanlar, ölümden sonra da bilinçli bir varoluşun sürüp gittiğini varsayarak ölümün o sarsıcı kesinliğini yumuşatmaya çalışmışlardır; nitekim Mesih’ten yaklaşık 400 yıl önce yaşamış olan Yunan düşünürü Platon, insanın ölüm anında bedeninden kurtulan "ölümsüz bir cana" (ruha) sahip olduğu öğretisini sistemleştirmiş, böylece insanın aslında hiçbir zaman gerçekten ölmediği fikrini yaymıştır. Bu düşünce Kutsal Kitap’ın hiçbir yerinde bulunmamasına karşın, İsa'dan sonra birinci yüzyıldan itibaren Hristiyanlar da yavaş yavaş bu görüşü benimsemişlerdir ve günümüzde "canın ölümsüzlüğü", çoğu Hristiyan topluluğunun en temel inanç esaslarından biri sayılmaktadır.

Oysa Kutsal Kitap ölümün gerçek doğası konusunda son derece nettir; zira kutsal metinlerde "ölümsüz can" terimi bir kez bile geçmediği gibi, herhangi bir kimsenin öldüğü an göğe gittiğinden de hiçbir yerde söz edilmez. Tam aksine, gerçek anlamıyla konuşulduğunda Kutsal Kitap, ölümü her zaman toprağa geri dönüş, tam bir bilinçsizlik durumu ve varlığın sona ermesi olarak tasvir eder.

• "Toprağa dönünceye dek alnının teriyle ekmek yiyeceksin; çünkü ondan alındın, çünkü topraksın ve yine TOPRAĞA DÖNECEKSİN" (Yaratılış 3:19).
• "Çünkü yaşayanlar öleceklerini bilirler, ama ÖLÜLER HİÇBİR ŞEY BİLMEZLER..." (Vaiz 9:5).
• "Elinle yapabileceğin ne varsa tüm gücünle yap; çünkü gitmekte olduğun ÖLÜLER DİYARINDA İŞ, TASARI, BİLGİ VE BİLGELİK YOKTUR" (Vaiz 9:10).
• "Ölüler, sessizlik diyarına inenlerin hiçbiri RAB’Bİ ÖVMEZ" (Mezmurlar 115:17).
• "Çünkü ölümde SENİ ANMAK YOKTUR; mezarda kim sana şükreder?" (Mezmurlar 6:5).

Öldüğümüz an çalışabilme, övebilme, hatta düşünebilme yetimizin tümü durur; yeryüzünün toprağına geri döner ve var olmaktan çıkarız. Ölümün böylesine gerçek bir yokluk, bilinçsizlik ve toprağa dönüş durumu olması nedeniyle, ölümden sonra yeniden yaşama kavuşmanın tek umudunun ancak ölümden dirilmede yattığı gerçeği ortaya çıkar; işte "ölülerin dirilişi" öğretisinin Kutsal Kitap’ta bu denli büyük bir önem taşımasının nedeni tam olarak budur, çünkü bu diriliş mutlak bir zorunluluktur!

Cehennem

Pek çok insanın zihninde cehennem, kötülerin ölümsüz canlarının giderek alevler içinde sonsuza dek işkence çekeceği varsayılan bir yerdir; oysa Kutsal Kitap "Tanrı sevgidir" (1. Yuhanna 4:8) der. Seven bir Tanrı, ne kadar doğru yoldan sapmış olursa olsun bir kuluna nasıl sonsuza dek işkence edebilir? Birçok kişi, böylesine acımasız bir ilah kavramına inanmaktansa inançtan tümüyle uzaklaşmayı yeğlemektedir.

Ne var ki, bu yanlış inanışın sorumlusu kesinlikle Kutsal Kitap değildir; her şeyden önce az önce gördüğümüz gibi, Kutsal Kitap "canın ölümsüzlüğü" öğretisi konusunda tümüyle sessizdir, dolayısıyla cehennem hakkında halk arasında yaygın olan inanışların da aynı şekilde dayanaksız olması şaşırtıcı değildir.

Aslına bakılırsa, Kutsal Kitap’ta "cehennem" olarak aktarılan temelde üç farklı sözcük bulunur; Eski Antlaşma’da bu sözcük İbranice Şeol’dür ve kelime anlamı "görünmeyen boyut" olup doğrudan mezarı karşılar, nitekim metinlerde "cehennem" olarak aktarıldığı kadar "mezar" olarak da dilimize çevrilmiştir. Şeol, yani mezar, ister doğru ister kötü olsun, günün birinde tüm insanların gideceği yerdir; Vaiz 3:20 ayetinde dendiği gibi, "Hepsi aynı yere gidiyor, hepsi topraktan geldi ve yine toprağa dönüyor."

Yeni Antlaşma ise çevirmenlerin "cehennem" diye aktardığı iki ayrı sözcük kullanır; bunlardan ilki Yunanca Hades’tir ve Eski Antlaşma’daki Şeol sözcüğünün tam karşılığıdır. Örneğin, Elçilerin İşleri 2:27 ayeti 16. Mezmur’dan bir alıntıdır ve orada Şeol yerine Hades sözcüğü kullanılmıştır; demek ki Hades, yalnızca mezar anlamına gelmektedir. İsa’nın bizzat mezarda üç gün geçirdiğini bilmek, cehennemin (Hades/Şeol) sadece mezar olduğunu netleştirir.

Yeni Antlaşma’da cehennem için kullanılan ve genellikle ateş ile yanmayla ilişkilendirilen diğer sözcük ise Yunanca Gehenna’dır; bir Kutsal Kitap sözlüğüne ya da dil kılavuzuna göz atıldığında, Gehenna’nın aslında "Hinnom Vadisi" tamlamasının kısaltılmış bir biçimi olduğu hemen görülür. İsa’nın dönemine gelindiğinde, Gehenna öylesine aşağılık ve iğrenç bir yer durumundaydı ki, yalnızca çöplerin ve kimi zaman da idam edilen suçluların cesetlerinin yakıldığı bir çöplük olarak kullanılıyordu; dolayısıyla İsa Gehenna’nın ateşinden söz ettiğinde, O’nu dinleyenler hangi mekandan bahsedildiğini hemen anlarlar ve eğer O’nun iletisine kulak asmazlarsa, sonsuzluktaki sonlarının cesetleri oraya atılan suçlulardan hiç de farklı olmayacağını açıkça kavrarlardı.

İblis, Yani Büyük Suçlayıcı

İbraniler bölümü, Mesih hakkında şöyle bildirmektedir: "Bu çocuklar etten ve kemikten oldukları için İsa da, ölüm yoluyla ölümün gücüne sahip olanı, yani İblis’i ortadan kaldırmak üzere aynı insan doğasını bizzat paylaştı..." (İbraniler 2:14). Mesih’in ölümünün temel amacı İblis’i yok etmek olduğuna göre, eğer İsa Mesih’in yaptığı işi doğru bir biçimde kavramak istiyorsak, öncelikle O’nun ortadan kaldırmak için geldiği bu İblis kavramını doğru anlamak zorundayız.

Yaygın olan inanışa göre İblis ya da Şeytan, çok uzun çağlar önce gökten kovulmuş başkaldıran bir melektir ve günümüzde de kendi kötü ruhlar ordusuyla birlikte insanları günaha sürükleyerek yoldan çıkarmaya çalışmaktadır. İşin aslı, Kutsal Kitap’ın hiçbir yerinde böyle bir varlığın yaşadığı söylenmez; metinlerde "İblis" ve "Şeytan" sözcükleri geçer geçmesine, fakat kutsal yazılar bize İblis’in düşmüş bir melek olduğunu hiçbir yerde açıkça söylemediği gibi, onun sözde kökeni hakkında da belirgin bir bilgi vermez.

İbraniler 2:14 ayetinde İblis, "ölümün gücüne sahip olan" olarak tanımlanır. Ölümü getiren ve yegane sebep olan şey nedir? Bunun tek bir yanıtı vardır, o da Günah’tır!

• "...Günah bir insan aracılığıyla, ÖLÜM DE GÜNAH ARACILIĞIYLA dünyaya girdi. Böylece ÖLÜM bütün insanlara yayıldı, çünkü hepsi GÜNAH İŞLEDİ" (Romalılar 5:12).
• "...GÜNAH olgunlaşınca ÖLÜMÜ doğurur" (Yakup 1:15).
• "ÖLÜMÜN iğnesi GÜNAHTIR" (1. Korintliler 15:56).
• "...GÜNAH İŞLEYEN can ÖLECEKTİR" (Hezekiel 18:4).
• "...GÜNAHIN ücreti ÖLÜMDÜR" (Romalılar 6:23).

"Doğru, ölümün nedeni günahtır, fakat bizi günah işlemeye kışkırtan kimdir?" diyenlere Yakup bölümü apaçık yanıt verir:

Gördüğünüz gibi kardeşler, Yeni Antlaşma’da geçen "İblis" sözcüğü Yunanca diabolos kökeninden gelir ki, bu da yalın bir biçimde "kara çalan, iftira atan" ya da "suçlayan" demektir; benzer şekilde İbranice Şeytan sözcüğü de "karşıt, düşman" anlamına gelir. Kutsal Kitap bu sözcükleri, insan soyunun en büyük karşıtını, yani bizi Tanrı katında suçlu çıkaran o şeyi kişileştirmek için kullanır ki, bu da bizim kendi günahkarlığımızdan başka bir şey değildir.

İyi Haber (Müjde)

"Müjde" sözcüğü özünde iyi haber ya da muştu anlamına gelir; şayet bugün Hristiyanlara bu iyi haberin tam olarak neyle ilgili olduğunu soracak olursak, alacağımız en yaygın yanıt büyük olasılıkla İsa Mesih’in bizim günahlarımız uğruna can vermiş olduğu "iyi haberi" olacaktır. Bu kuşkusuz ki muazzam bir iyi haberdir! Ancak bu soruya verilen yanıt yalnızca kısmen doğrudur; çünkü Kutsal Kitap’ın müjde hakkında söyledikleri kimi kardeşlerimiz için şaşırtıcı olabilir.

Luka müjdesinin 9. bölümü, İsa’nın on iki elçisini iyi haberi duyurmak üzere göndermesiyle başlar. Peki ama onların duyurduğu bu iyi haber gerçekte neydi? 44. ayette İsa onlara, "İnsanoğlu insanların eline teslim edilecek" der. Fakat bir sonraki ayet, elçilerin "bu sözü anlamadıklarını, sözün kendilerinden gizlendiğini" aktarır. Buradan açıkça anlaşılmaktadır ki, onların o ana dek duyurmuş oldukları iyi haberin İsa’nın insanların günahları için ölmesiyle hiçbir ilgisi yoktu!

İsa’nın ölümden dirilişinden sonra, O’nun ölümünün günahların bağışlanması uğruna olduğu öğretisi elçilerin savunduğu inancın çok önemli bir parçası haline geldi; ne var ki Tanrı’nın egemenliğine ilişkin iyi haber de önemini aynen korudu. (Elçilerin İşleri 8:12)

Tanrı'nın Egemenliği

Eski Antlaşma'da yer alan Daniel bölümünde, Babil Kralı Nabukadnezar'a düş yoluyla Tanrısal bir ileti verilmişti; kral düşünde, sırasıyla farklı madenlerden yapılmış devasa bir heykel gördü: Başı altından, göğsü ve kolları gümüşten, karnı ve kalçaları tunçtan, bacakları demirden, ayakları ise demirle karışık kilden oluşuyordu. Daniel peygamber Nabukadnezar'a bu düşün aslında birbirini izleyecek olan büyük imparatorlukları simgeleyen bir gelecek bildirisi olduğunu açıkladı; buna göre Babil İmparatorluğu'nu sırasıyla Pers ve Yunan imparatorlukları izleyecek, bu durum günümüzdeki ulusların karmaşık yapısına dek uzanacaktı ki, tarih bu öngörünün tüm ayrıntılarıyla ne denli kusursuz biçimde gerçekleştiğini kanıtlamıştır.

Kralın gördüğü düşte, bir taş gelip heykelin ayaklarına çarparak onu paramparça etmiş, ardından da büyüyerek tüm yeryüzünü kaplayan devasa bir dağa dönüşmüştü. Daniel peygamber Nabukadnezar'a heykelin ayaklarını paramparça edip büyüyerek tüm yeryüzünü kaplayan devasa dağın (taşın) şu anlama geldiğini bildirmiştir:

Tüm yeryüzünü kaplayan o taşla simgelenen Tanrı'nın egemenliği, gökyüzünde asılı duran belirsiz bir soyutluk değil, tam aksine bu yeryüzünde kurulacak olan son derece gerçek bir krallıktır; nitekim Kutsal Kitap'taki pek çok diğer ayet de Tanrı'nın egemenliğinin ve doğru kişilerin son durağının tam olarak bu yeryüzü olacağını açıkça gözler önüne sermektedir:

• "...Onları Tanrımızın hizmetinde bir krallık kurup kâhinler yaptın ve YERYÜZÜNDE EGEMENLİK SÜRECEKLER" (Vahiy 5:10).
• "Ve RAB TÜM YERYÜZÜNÜN KRALI OLACAKTIR" (Zekeriya 14:9).
• "Çünkü kötüler yok edilecek, ama RAB'BE umut bağlayanlar YERYÜZÜNÜ MİRAS ALACAKLAR" (Mezmurlar 37:9).
• "Ne mutlu uysal olanlara, çünkü onlar YERYÜZÜNÜ MİRAS ALACAKLAR" (Matta 5:5).

Kimi kardeşlerimiz buna karşı çıkarak, "İyi ama Kutsal Kitap bizim ödülümüzün göklerde olduğunu söylemiyor mu?" diyebilirler; evet, bu doğrudur (Matta 5:12), fakat iyi düşünelim: Şayet ödülümüz göklerdeyse, ona kavuşmamızın iki yolu vardır; ya biz göğe gitmeliyiz ya da birisi o ödülü gökten bize getirmelidir. Kutsal Kitap'ın hiçbir yerinde insanların göğe gideceği yazılı değildir, tam tersine Yuhanna 3:13 ayetinde, "...gökten inen İnsanoğlu'ndan başka hiç kimse göğe çıkmamıştır" denmektedir. Bilakis bizzat İsa şöyle buyurmuştur:

Demek ki sonsuz yaşam olan bu ödül, şu anda göklerde bizim için korunmaktadır ve Mesih, Tanrı'nın egemenliğini bu yeryüzünde kurmak üzere geri döndüğünde onu bize getirecektir.

Gördüğünüz üzere yeryüzü, Tanrı'nın tasarısının her zaman kalıcı bir parçası olmuştur; Vaiz 1:4 ayeti "dünya sonsuza dek kalır" diye bildirir ve Çölde Sayım 14:21 ayetinde dendiği gibi, tüm yeryüzünü kendi yüceliğiyle doldurmak Tanrı'nın sarsılmaz amacıdır: "Ama varlığım hakkı için, tüm yeryüzü RAB'BİN yüceliğiyle dolacak."

Hepimizin çok iyi bildiği Rab'bin Duası'ndaki şu sözleri de anımsayalım: "Egemenliğin gelsin, gökte olduğu gibi yeryüzünde de senin isteğin olsun" (Matta 6:10). Bazen "Göklerin Egemenliği" olarak adlandırılan bu düzen, mekânından ötürü değil, taşıdığı kutsal nitelikten dolayı gökseldir; dolayısıyla Tanrı'nın isteği gökte olduğu gibi yeryüzünde de yerine geldiğinde ve dünya nihayet RAB'bin yüceliğiyle dolduğunda, "uysal olanların yeryüzünü miras alması" gerçekten de muazzam bir esenlik ve mutluluk kaynağı olacaktır.

"Tanrı'nın Egemenliğinin İyi Haberi" konusu bununla da bitmemektedir, zira bu öğretinin kökleri Tanrı'nın Eski Antlaşma'da İbrahim ve Davut ile yaptığı iki büyük söze (antlaşmaya) dayanır; önümüzdeki iki bölümde bu konuları çok daha ayrıntılı biçimde ele alacağız.

İbrahim'e Verilen Kutsal Sözler

Kutsal Kitap'ın bütününe alıcı bir gözle baktığımızda, İbrahim adındaki bu ulu kişinin tüm metinlerin en önde gelen ve en çok öne çıkan tarihsel varlıklarından biri olduğunu açıkça görürüz; bunun en temel nedeni, Yüce Tanrı'nın onunla kutsal bir antlaşma yaparak, Yeni Antlaşma döneminde karşımıza çıkan "Tanrı'nın egemenliğinin iyi haberi" öğretisinin sarsılmaz temelini oluşturan birtakım çok önemli sözleri ona bağışlamış olmasıdır. Günümüzde bu kutsal müjdeyi, yani iyi haberi bütünüyle kavradığını sanan pek çok kişi bulunmasına karşın, bu kimselerin İbrahim'in yaşamı ve ona verilen sözler hakkında neredeyse hiçbir şey bilmemeleri gerçekten büyük bir eksikliktir.

Yaratılış bölümünün 12. babındaki ilk üç ayeti incelediğimizde, Tanrı'nın İbrahim'e pek çok esenlik ve kutluluk sözü verdiğini görürüz ki, bunların en can alıcı olanı yeryüzündeki tüm ulusların onun aracılığıyla kutlu kılınacağı yönündeki o sarsılmaz bildiriydi; işte bu doğrultuda, Galatyalılar mektubunun 3. bölümünde yer alan ve bu konuya ışık tutan Yeni Antlaşma yorumuna hep birlikte kulak verelim:

Sevgili kardeşler, bu derin gerçek üzerinde iyice düşünelim: En yalın anlatımıyla Müjde, aslında bütün ulusların İbrahim vasıtasıyla ve onun üzerinden kutlu kılınacağına dair verilmiş olan bu yalın ama çok güçlü söze dayanmaktadır! Peki ama yeryüzündeki tüm ulusların bu şekilde kutlu kılınması tam olarak nasıl ve ne şekilde gerçekleşecektir? Yaratılış kitabının ilerleyen bölümlerinde, Yüce Yaratıcı İbrahim'e vermiş olduğu bu kutsal sözü daha da genişleterek ona şu sarsılmaz vaatte bulunmuştur:

Burada gözden kaçırılmaması gereken en önemli nokta, sonsuza dek miras alınmak üzere söz verilen bu toprakların (ki bu topraklar günümüzdeki İsrail'i de içine alan Kenan ülkesidir), hem doğrudan İbrahim'in kendisine hem de onun ardından gelecek olan soyuna yönelik olduğudur. Kutsal metinlerde geçen bu "soy" sözcüğü üzerinde durmaya değer, çünkü bu kelime dil bilgisi açısından hem tekil hem de çoğul bir anlam taşıyabilmektedir; nitekim elçi Pavlus, Galatyalılar'a yazdığı mektubunda bu soy sözcüğünün özellikle tekil anlamına vurgu yaparak durumu bizlere şöyle açıklamaktadır:

İşte bu yüzden, o toprakların sonsuza dek miras alınacağına ilişkin kutsal sözde işaret edilen o tekil soy, bizzat İsa Mesih'in kendisidir; dolayısıyla hem İbrahim'e hem de İsa'ya o topraklar sonsuz bir mülk olarak bağışlanacaktır. Peki ama tüm bu anlatılanlar bizler için ne anlama gelmektedir ve biz bu görkemli tasarımın neresinde yer alıyoruz? Galatyalılar mektubunun 3. bölümü bu konuyu aydınlatmayı sürdürerek şöyle demektedir:

Bu sözler aslında hiçbir yoruma yer bırakmayacak denli açık ve durudur, fakat ne yazık ki günümüzde bu gerçeğe kalpten inananların sayısı son derece azdır! Toprakları sonsuza dek miras alma sözü ilk başta İbrahim'e ve onun soyuna verilmiştir; O'nun asıl soyu Mesih olduğuna göre, vaftiz yoluyla "Mesih'i kuşanmış" olan her bir kardeşimiz de bu soyun kopmaz birer parçası haline gelmektedir ve işte yeryüzündeki tüm uluslardan gelen insanların İbrahim aracılığıyla kutlu kılınmasının tek ve gerçek yolu tam olarak budur!

Ne var ki, bu büyük söz henüz tam anlamıyla yerine gelmiş değildir; zira tarihsel bir gerçek olarak biliyoruz ki İbrahim, o topraklarda yaşadığı süre boyunca üzerine basacak bir ayak boyu kadar yere bile hiçbir zaman sahip olamamıştır (Elçilerin İşleri 7:4-5). Ancak ölülerin dirileceği o kutlu günde, yani Mesih yeryüzünde kendi egemenliğini kurmak üzere görkemle geri döndüğünde, İbrahim ve tüm çağlar boyunca yaşamış olan her ulustan imanlı soyu, o somut toprakları sonsuz bir mülk olarak miras alacaklardır.

• "Çünkü İbrahim'e ya da soyuna DÜNYANIN MİRASÇISI olacağı yönündeki o kutsal söz, Musa'nın yasası aracılığıyla değil, imandan gelen doğruluk yoluyla verildi... İşte bu nedenle miras iman yoluyla verilir ki, Tanrı'nın karşılıksız lütfuna dayansın ve böylece VERİLEN SÖZ BÜTÜN SOY İÇİN GÜVENCE ALTINA ALINSIN" (Romalılar 4:13-16).
• "...İşte o zaman İBRAHİM'İ, İshak'ı, Yakup'u ve bütün peygamberleri TANRI'NIN EGEMENLİĞİNDE göreceksiniz..." (Luka 13:28).

Davut'u Bağlayan Kutsal Sözler

Eski Antlaşma'nın tarihsel akışına baktığımızda, İbrahim'den sonra İsrail'in ulu kralı Davut'un da kutsal metinlerdeki en can alıcı ve en ağırlıklı kişilerden biri olduğunu hemen anlarız; çünkü Yüce Tanrı, bu her iki sadık kuluna da gelecekte ortaya çıkacak olan ve "soy" olarak adlandırılan bir kurtarıcıya dayanan sarsılmaz sözler vermiştir. İbrahim ve onun asıl soyu olan Mesih (Galatyalılar 3:16'da açıklandığı üzere), günümüzdeki İsrail topraklarını içine alan Kenan ülkesini sonsuz bir mülk olarak miras alacaklardı; işte bu soya ilişkin kutsal söz, bundan yaklaşık bin yıl sonra Tanrı'nın Davut'la yaptığı yeni bir sözleşmeyle çok daha ileri bir boyuta taşınmıştır. Samuel'in İkinci Kitabı'nın 7. bölümünü açtığımızda, Tanrı'nın Davut'a şu güçlü sözlerle seslendiğini işitiriz:

Yeni Antlaşma metinleri de bizlerin dikkatini bir kez daha Davut'a söz verilen o kutlu "soy" olarak İsa'ya yöneltmektedir; nitekim Luka müjdesinin ilk babında yer alan şu görkemli açıklamalara kulak verelim:

Görülüyor ki İsa, hem İbrahim'e hem de Davut'u bağlayan o kutsal sözlerde bahsi geçen biricik soydur; nitekim Yeni Antlaşma'nın daha ilk cümlesi bu sarsılmaz gerçeğin ne denli büyük bir önem taşıdığını şu sözlerle doğrulamaktadır:

Ulu kral Davut'un yönetim tahtı Yeruşalim kentindeydi; dolayısıyla İsa Mesih de günü geldiğinde Davut'un bu tahtına oturmak üzere yeryüzüne döndüğünde, O'nun da yönetim merkezi doğrudan doğruya Yeruşalim olacaktır. Yeruşalim kentinin gelecekte kavuşacağı bu görkemli durum, Kutsal Kitap'taki pek çok peygamberlik bildirisinin ana konusunu oluşturmaktadır; ne var ki, Tanrı'nın egemenliğinin bu somut yeryüzünde kurulacağına inanmayan kimseler için bu tür açık ayetler her zaman büyük bir açmaz oluşturmuştur.

Çoğu zaman bu çevreler, söz konusu metinleri çarpıtarak sanki gökyüzünden söz ediliyormuş gibi yorumlamaya yeltenirler; halbuki Yeşaya 62:4 ayetinde, Yeruşalim için "Sana bir daha 'Terk edilmiş', toprağına da 'Yapayalnız' denmeyecek" sözleri yer alır ki, bu ifadeler yalnızca yeryüzündeki gerçek bir kent ve toprak parçası için geçerli olabilir. Yeşaya peygamber aynı bölümün 6. ayetinde sözlerini şöyle sürdürmektedir:

Gelecekte yaşanacak olan bu esenlik çağından söz eden Yeremya peygamber de durumu şu sözlerle açıkça ortaya koymaktadır:

Tanrı'nın gelecekteki egemenliğinin ulu kralı olan bizzat İsa da Yeruşalim'den söz ederken orayı "Büyük Kral'ın kenti" olarak adlandırmaktadır (Matta 5:35). Tüm bu kutsal ayetlerin ışığında karşımıza şöyle net bir görünüm çıkmaktadır: Tanrı'nın kuracağı egemenliğin merkezi, en başta İbrahim'e ve onun soyuna söz verilmiş olan ve bugün İsrail olarak bilinen o somut topraklar olacaktır. Davut'a söz verildiği üzere, İsa Mesih yeryüzüne dönüp yönetim tahtını oraya kurduğunda bu devletin başkenti Yeruşalim olacak; bu krallığın gücü ve yetkisi tüm yeryüzünü bütünüyle kuşatacak ve en sonunda, suların denizi kapladığı gibi yeryüzü de bütünüyle RAB'bin yüceliğinin bilgisiyle dolup taşacaktır (Habakkuk 2:14). İşte bu gerçek anlamda harika bir müjdedir ve zaten Tanrı'nın egemenliğine ilişkin o gerçek İyi Haber'in, yani Müjde'nin ta kendisidir!

Vaftiz

İsa ölümden dirildikten sonra, elçilerini yeryüzünün dört bir yanına göndermeden hemen önce onlara şu kesin buyruğu vermiştir:

En yalın ve en özlü anlatımıyla, kurtuluşa ermek için yerine getirmemiz gereken yegane adımlar işte bunlardır; bunun için ilk olarak, duyurulan bu iyi habere kalpten inanmamız şarttır. Önceki bölümlerde de hep birlikte incelediğimiz gibi, bu müjde, günümüzde pek çok insanın hakkında neredeyse hiçbir şey bilmediği Tanrı'nın egemenliği ve İsa Mesih'in yüce adı ile ilgili gerçekleri içermektedir.

Fakat bu gerçek müjdeye yürekten inanıldıktan sonra yerine getirilmesi buyrulan çok önemli bir adım daha vardır ki, bu da vaftiz olmaktır. Vaftiz işleminin her şeyden önce bilinçli bir imana dayanması gerektiği gerçeği göz önüne alındığında, günümüzde bebeklerin kiliselerde üzerlerine su serpilerek adlandırılması uygulamasının aslında Kutsal Kitap'taki gerçek vaftizle hiçbir ilgisinin olmadığı apaçık ortaya çıkacaktır. Yeni Antlaşma metinlerinin bütününde vaftiz, her zaman müjde öğretisini alan ve ona inanan kişilerin kendi özgür iradeleriyle verdikleri bilinçli bir karar olarak tasvir edilir; sözgelimi, Elçilerin İşleri'nin 8. bölümünde bu durumu açıkça görmekteyiz:

Peki ama vaftiz olmanın asıl amacı ve tinsel anlamı tam olarak nedir? Her şeyden önce vaftiz, günahlarımızın bağışlanabilmesi için Tanrı'nın bizlere sunduğu sarsılmaz bir kurtuluş aracıdır, nitekim kutsal sözlerde, "Tövbeye dönün ve günahlarınızın bağışlanması için her biriniz İsa Mesih'in adıyla vaftiz olun" (Elçilerin İşleri 2:38) diye buyrulmaktadır. Vaftiz işlemi özünde eski günahkar yaşamın ölmesini, toprağa gömülmesini ve yepyeni bir yaşama doğru yeniden dirilmeyi simgeler; işte bu yüzden vaftiz, kendimizi Mesih'in ölümü ve dirilişiyle bir kılabilmemiz için Tanrı tarafından belirlenmiş olan esenlik dolu ve çok anlamlı bir yoldur. Elçi Pavlus, Romalılar'a yazdığı mektubunda bu tinsel gerçeği şu sözlerle açıklamaktadır:

Bu ayetlerden de açıkça anlaşılacağı üzere, ölümü, gömülmeyi ve yeniden dirilmeyi simgeleyen bu görkemli anlatımın, bebeklerin üzerine birkaç damla su serpiştirilmesi uygulamasıyla en ufak bir benzerliği dahi bulunmamaktadır; zira bu anlam ancak bedenin suya bütünüyle batırılması yoluyla gerçeğe dönüşebilir. Nitekim bu sözcüğün aslına baktığımızda, Grekçe kökeni olan bapto kelimesinin öz anlamı da doğrudan doğruya "suya batırmak" ya da "daldırmak" demektir.

Üstelik bizler ancak vaftiz eylemi aracılığıyla Tanrı'nın İbrahim'e vermiş olduğu o sarsılmaz sözlerin yasal birer ortağı ve mirasçısı haline geliriz:

Kimi yorumcular su vaftizinin artık gereksiz olduğunu ve bu uygulamanın yerini bütünüyle Kutsal Ruh vaftizinin aldığını ileri sürerek insanları yanıltmaya çalışmaktadırlar; oysa Elçilerin İşleri'nin 10. bölümünü okuduğumuzda, orada toplanan topluluğun üzerine Kutsal Ruh döküldükten hemen sonra elçi Petrus'un şu sözleri söylediğini görürüz:

Görüldüğü üzere, suyla vaftiz olmak her bir imanlı için mutlak bir zorunluluktur; nitekim elçi Petrus ilk mektubunda bu gerçeği pekiştirerek şöyle yazar:

Dolayısıyla vaftiz, geçmişte kalmış sıradan bir gelenek kesinlikle değildir; tam tersine, içi derin tinsel anlamlarla dolu olan ve kurtuluşa ermek için yerine getirilmesi gereken mutlak bir ön koşuldur. Vaftiz, müjdeye kalpten inanarak eski günahkar yaşamlarını geride bırakıp kendilerini Tanrı'nın hizmetine adamak isteyenlerin, O'nun önünde sergiledikleri o ilk alçakgönüllü boyun eğme eylemidir.

Sonsöz

Bu kitapçığı kaleme alan kişi olarak ben, kuşkusuz bu kutsal gerçeklere ve sonuçlara kendi başına ulaşan ilk insan değilim. Tarih boyunca Kutsal Kitap'ı derinlemesine inceleyen pek çok sadık öğrencinin de tam olarak bu inançları savunduğuna, hatta kimi karanlık çağlarda sırf bu doğruları dile getirdikleri için "sapkın" ilan edilerek zulüm gördüklerine ve can verdiklerine dair çok sayıda tarihsel kanıt bulunmaktadır. Günümüzde de yeryüzünün dört bir yanına dağılmış durumda olan ya da bir araya gelerek topluluklar oluşturan pek çok kişinin, Kutsal Kitap'ı bizzat incelemeleri sonucunda benzer gerçeklere ulaştıklarına kuşku yoktur.